تۈركىيە ئىران جىددىي ۋەزىيىتى ئارقا كۆرۈنۈشىدە ياۋروپا باشقۇرۇلىدىغان بومبا مۇداپىئە كېلىشىمىنى ئالغا سۈرمەكتە

ئىراننىڭ تۈركىيەنى نىشان قىلغان بىر قانچە قېتىملىق باشقۇرۇلىدىغان بومبا ھۇجۇمىدىن كېيىن، ئەنقەرە «پولات گۈمبەز» دەپ ئاتالغان ئۆز نۆۋەتلىك باشقۇرۇلىدىغان بومبا مۇداپىئە سىستېمىسىنى قۇرۇش قەدىمىنى تېزلەتتى. خەۋەرلەرگە قارىغاندا، تۈركىيە ياۋروپانىڭ ئەڭ يېڭى باشقۇرۇلىدىغان بومبىدىن مۇداپىئەلىنىش سىستېمىسىنى سېتىۋېلىش ئۈچۈن سۆھبەت ئۆتكۈزۈۋاتقان بولۇپ، بۇ جەريان ئىسرائىلىيە شۇنداقلا قوشنا دۆلەتلەردىن يۇنانىستان بىلەن سىپرۇسنى بىئارام قىلماقتا.
ناتو ھەربىي بازىسى جايلاشقان ئادانا شەھىرىگە ئىراننىڭ باشقۇرۇلىدىغان بومبا ھۇجۇمى جەريانىدا ئاڭلانغان ھاۋا ھۇجۇمى سىگناللىرى، تۈركىيەنىڭ بۇنداق ھۇجۇملار ئالدىدىكى ئاجىزلىقىنى ئەسكەرتتى. گەرچە بارلىق بومبىلار ناتو قوشۇنلىرى تەرىپىدىن توسۇپ قېلىنغان بولسىمۇ، بىخەتەرلىك ئانالىزچىسى ئاردا مەۋلۇئوغلۇ بۇ ھۇجۇملارنىڭ ئەنقەرەنى فىرانسىيە-ئىتالىيە بىرلىكتە ئىشلەپچىقارغان SAMP/T سىستېمىسىنى سېتىۋېلىشقا تۈرتكە بولغانلىقىنى ئېيتتى.
مەۋلۇئوغلۇ تۈركىيەنىڭ ھازىرقى ھاۋا مۇداپىئە زاپىسى ئوتتۇرا ۋە ئۇزۇن مۇساپىلىك باللىستىك بومبىلارغا تاقابىل تۇرۇشقا يەتمەيدىغانلىقىنى، شۇڭا SAMP/T سىستېمىسىنىڭ ئېھتىياجنى قامداشتىكى بىردىنبىر تاللاش ئىكەنلىكىنى تەكىتلىدى. ئەنقەرە بۇ سىستېمىنى سېتىۋېلىش بىلەن بىرگە، بىرلىكتە ئىشلەپچىقىرىش ۋە تەرەققىي قىلدۇرۇش كېلىشىمى تۈزۈشنىمۇ تەلەپ قىلماقتا.
ئىتالىيە باش مىنىستىرى جورجىيا مېلونى بىلەن تۈركىيە پىرېزىدېنتى رەجەپ تاييىپ ئەردوغان ئوتتۇرىسىدىكى يېقىن دىپلوماتىيەلىك مۇناسىۋەتلەر بۇ سودىغا يول ئاچقان بولسىمۇ، فىرانسىيە بىلەن بولغان سوغۇق مۇناسىۋەت ئىلگىرى توسالغۇ بولغان ئىدى. ئىتالىيە خەلقئارا ئىشلار ئىنستىتۇتىدىكى ئالېسسىيا چىرىئاتتى رىم تەرەپنىڭ پەرىسنىڭ قارشى تۇرۇشىنى يوقىتىش ئۈچۈن تىرىشچانلىق كۆرسىتىدىغانلىقىنى مۆلچەرلىمەكتە. چىرىئاتتى يەنە بۇ سىستېمىنى سېتىۋېلىشنىڭ پەقەت بىر قورال سودىسى ئەمەس، بەلكى تۈركىيەنىڭ ياۋروپا بىلەن بولغان مۇداپىئە ستراتېگىيەسىنىڭ بىر قىسمى ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.
تۈركىيە يەنە ھۇجۇم خاراكتېرلىك ئاۋازدىن تېز سۈرئەتلىك باشقۇرۇلىدىغان بومبىلارنى ئاشكارىلىغان بولۇپ، بۇ ئەھۋال ئىسرائىلىيەنى ئەندىشىگە سالدى. تېل ئاۋىۋ ئۇنىۋېرسىتېتىدىن گاللىيا لىندېنستراۋۇس ئىسرائىلىيەنىڭ تۈركىيەنىڭ نېمە ئۈچۈن بۇنداق بومبىلارغا ئېھتىياجلىق ئىكەنلىكىنى چۈشەنمەيدىغانلىقىنى، بولۇپمۇ ئەنقەرەنىڭ ئىسرائىلىيەگە قاراتقان كەسكىن رېتورىكىسىنىڭ كۈچىيىۋاتقانلىقىنى ئاگاھلاندۇردى.
ياۋروپا ئىتتىپاقى ئەزالىرىدىن يۇنانىستان بىلەن سىپرۇسمۇ تۈركىيەنىڭ قوراللىنىشىغا قارشى چىققان بولسىمۇ، بىخەتەرلىك مۇتەخەسسىسى فېدېرىكو دونائېللى تۈركىيەنىڭ ناتودىكى ئىستراتېگىيەلىك ئورنى سەۋەبىدىن بۇ قارشىلىقلارنىڭ ئۈنۈمى تۆۋەنلەيدىغانلىقىنى پەرەز قىلماقتا. نۆۋەتتە ئىران ۋە رۇسىيەدىن كېلىۋاتقان تەھدىتلەر سەۋەبىدىن، تۈركىيەنىڭ ياۋروپا بىخەتەرلىكىدىكى ئەھمىيىتى تېخىمۇ ئاشماقتا.
مەنبە: RFI | Sat, 11 Apr 2026 11:38