ئەنگلىيە چاگوس تاقىم ئاراللىرىنى ماۋرىتىئۇسقا قايتۇرۇپ بېرىش كېلىشىمىنى توڭلاتتى.

ئەنگلىيە ھۆكۈمىتى شەنبە كۈنى ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپنىڭ تەنقىدىدىن كېيىن چاگوس ئاراللىرىنى ماۋرىتىئۇسقا ئۆتكۈزۈپ بېرىش پىلانىنى توختىتىپ قويغانلىقىنى جاكارلىدى. ھىندى ئوكياندىكى بۇ كىچىك ئاراللار توپى ئەنگلىيە بىلەن ئامېرىكا بىرلىكتە ئىشلىتىدىغان ھەربىي بازىغا ساھىبخانلىق قىلىدۇ.
لوندون ئۆتكەن يىلى ئاراللارنى ئۆزىنىڭ سابىق مۇستەملىكىسى بولغان ماۋرىتىئۇسقا بېرىشكە قوشۇلغان بولسىمۇ، لېكىن بۇ كېلىشىم كېيىن ترامپنىڭ ھۇجۇمىغا ئۇچرىدى. ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دەسلەپتە بۇ كېلىشىمنى قوبۇل قىلغاندەك كۆرۈنگەن بولسىمۇ، كېيىن ئۇنى «بەك زور ئەخمەقلىق» دەپ ئاتىدى.
ئەسلىدىكى پىلان بويىچە ئەنگلىيە دېگو گارسيا ھەربىي بازىسىنى 99 يىللىق ئىجارە ئارقىلىق داۋاملىق كونترول قىلاتتى، ئەمما بۇنىڭ ئۈچۈن ۋاشىنگتوننىڭ رەسمىي تەستىقى لازىم ئىدى. ئەنگلىيە ھۆكۈمىتى ئامېرىكانىڭ قوللىشى بولمىسا بۇ كېلىشىمنى ئىجرا قىلمايدىغانلىقىنى بىلدۈردى.
ئەنگلىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىنىڭ سابىق يۇقىرى دەرىجىلىك ئەمەلدارى سىمون مكدونالد بى-بى-سى رادىيوسىغا بەرگەن باياناتىدا، ئامېرىكا پىرېزىدېنتى ئوچۇق-ئاشكارا دۈشمەنلىك قىلغانلىقى ئۈچۈن كېلىشىمنىڭ «مۇزلۇققا تاشلانغانلىقىنى» ئېيتتى. ماۋرىتىئۇس تاشقى ئىشلار مىنىستىرى دانانجاي رامفۇل بولسا بۇ رايوندىكى مۇستەملىكىچىلىككە خاتىمە بېرىش ئۈچۈن دىپلوماتىيە ۋە قانۇن يوللىرىنى داۋاملىق ئىشلىتىدىغانلىقىنى تەكىتلىدى.
1960- ۋە 70-يىللىرى ھەربىي بازا ئۈچۈن ئۆي-ماكانلىرىدىن قوغلانغان چاگوس خەلقى بۇ پىلاننىڭ ئۆزگىرىشىگە ھەيران قالغانلىقىنى بىلدۈرۈپ تەنقىد قىلدى. ترامپنىڭ ئىككىنچى قېتىملىق پىرېزىدېنتلىق دەۋرىدە ئەنگلىيە بىلەن ئامېرىكا ئوتتۇرىسىدىكى «ئالاھىدە مۇناسىۋەت» تارىخىي تۆۋەن نۇقتىغا چۈشتى.
ترامپ يانۋار ئېيىدىكى تەنقىدىدە بۇ كېلىشىمنىڭ خىتاي بىلەن رۇسىيەگە ئاجىزلىق كۆرسىتىپ بەرگەنلىكىنى ئوتتۇرىغا قويغان ئىدى. ئۇ يەنە بۇ ئەھۋالنى ئامېرىكانىڭ ناتو ئىتتىپاقدىشى دانىيەدىن گىرېنلاندىيەنى تارتىۋېلىش غەرىزىنى ئاقلاش ئۈچۈن باھانە قىلدى.
لوندون دائىرىلىرى ئىران بىلەن بولغان ئۇرۇشنىڭ قانۇنىي مەسىلىلىرى سەۋەبىدىن ئامېرىكانىڭ بازىلارنى ئىشلىتىشىگە قوشۇلۇشنى خالىمىغان ئىدى. ئەمما دېگو گارسيا بازىسى ئامېرىكانىڭ ئىرانغا قارشى «مۇداپىئە ھەرىكەتلىرى» ئۈچۈن ئىشلىتىشىگە رۇخسەت قىلىنغان ئىككى بازىنىڭ بىرى بولۇپ قالدى.
مەنبە: Deutsche Welle | Sat, 11 Apr 2026 16:26