قان بېسىمى يۇقىرى ياشلار يۈرەك ۋە بۆرەك كېسىلىگە گىرىپتار بولۇش تېخىمۇ يۇقىرى خەتىرىگە دۇچ كەلمەكتە

يېڭى تەتقىقاتلارغا ئاساسلانغاندا، ياشلىق مەزگىلىدىكى يۇقىرى قان بېسىم كېيىنكى ھاياتتا يۈرەك كېسىلى ۋە بۆرەك كېسىلىنىڭ يۈز بېرىش خەۋپىنى ئاشۇرۇۋېتىشى مۇمكىن.
بۇ بايقاشلار ياش مەزگىللەردە، بولۇپمۇ 40 ياشتىن تۆۋەن كىشىلەردە ساغلام قان بېسىمنى ساقلاشنىڭ مۇھىملىقىنى يەنە بىر قېتىم تەكىتلىدى.
بۇ تەتقىقات تېخى تورداشلارنىڭ باھاسىدىن ئۆتكەن ئىلمىي ژۇرناللاردا ئېلان قىلىنمىدى، ئەمما تەتقىقاتچىلار يېقىندا ئۆزلىرىنىڭ بايقاشلىرىنى ئامېرىكا يۈرەك جەمئىيىتىنىڭ (AHA) 2026-يىللىق EPI|Lifestyle ئىلمىي يىغىنىدا ئوتتۇرىغا قويدى.
بۇ تەتقىقاتقا قاتناشمىغان كالىفورنىيە شتاتى لاگۇنا خىلس شەھىرىدىكى مېمورىيال كېيەر سادلېباك تېببىي مەركىزى قۇرۇلمىلىق يۈرەك پىروگراممىسىنىڭ تېببىي مۇدىرى ھەم كىنىشكىلىق يۈرەك كېسەللىكلىرى مۇتەخەسسىسى دوكتور چېڭ خەن چېن «يۇقىرى قان بېسىم يۈرەك كېسىلى ۋە بۆرەك كېسىلىنىڭ يۈز بېرىشىدىكى كۆرۈنەرلىك خەتەرلىك ئامىل دەپ قارىلىدۇ» دېدى.
چېن خەلتلاين (Healthline) تورىغا مۇنداق دېدى: «شۇڭا، ياشلىق مەزگىلىدە قان بېسىمنىڭ ئۇزۇن مۇددەت يۇقىرى بولۇشىنىڭ ئوتتۇرا ياشلاردا يۈرەك قان تومۇر ۋە بۆرەك مەسىلىلىرىنىڭ بالدۇر كۆرۈلۈشىگە سەۋەب بولۇشى ھەيران قالارلىق ئىش ئەمەس، ئەمما بۇ يەنىلا كىشىنى ئەندىشىگە سالىدۇ».
ئامېرىكا يۈرەك جەمئىيىتىنىڭ 2026-يىللىق يۈرەك كېسىلى ۋە مېڭە قان تومۇر كېسەللىكلىرى ستاتىستىكىسىغا ئاساسلانغاندا، ئامېرىكا قۇرامىغا يەتكەنلەرنىڭ يېرىمىغا يېقىنى يۇقىرى قان بېسىم كېسىلى بىلەن ياشايدۇ.
يۇقىرى قان بېسىم پۈتۈن دۇنيادىكى يۈرەك قان تومۇر كېسەللىكلىرى ۋە بالدۇر ئۆلۈپ كېتىشنىڭ ئاساسلىق سەۋەبىدۇر.
يۇقىرى قان بېسىم يەنە يۈرەك كېسىلى ۋە مېڭە قان تومۇر كېسىلىنىڭ ئەڭ كۆپ كۆرۈلىدىغان ھەمدە ئۆزگەرتىشكە بولىدىغان خەتەرلىك ئامىلىدۇر. بۇ شۇنى بىلدۈرىدۇكى، ساغلام قان بېسىمنى ساقلاش يۈرەك كېسىلى، ئېغىر يۈرەك ۋەقەلىرى ياكى مېڭە قان تومۇر كېسەللىكلىرىنىڭ خەۋپىنى ئازايتىش ياكى ئالدىنى ئېلىشتا ئىنتايىن مۇھىم.
نيۇيورك شەھىرىدىكى مانخاتتان يۈرەك كېسەللىكلىرى مەركىزىنىڭ كىنىشكىلىق يۈرەك مۇتەخەسسىسى دوكتور كارىشما پاتۋا (بۇ تەتقىقاتقا قاتناشمىغان) مۇنداق دېدى: «بىز كۆپىنچە ياشلاردىكى قان بېسىمنىڭ يۇقىرى بولۇشىغا سەل قارايمىز ۋە ئۇنى پەقەت كۆزىتىپ قويسىلا بولىدۇ دەپ ئويلايمىز».
پاتۋا خەلتلاين تورىغا: «يېڭى سانلىق مەلۇماتلار تەكشۈرۈش ۋە باشقۇرۇشنىڭ ئوتتۇرا ياشقا يەتمەي تۇرۇپلا بالدۇرراق باشلىنىشى كېرەكلىكىنى تەكىتلىمەكتە» دېدى.
يېقىنقى بۇ تەتقىقاتتا كورېيە دۆلەتلىك ساغلاملىق سۇغۇرتىسى مۇلازىمەت سىستېمىسىنىڭ ساندانىدىكى 291 مىڭ 887 قۇرامىغا يەتكەن كىشىنىڭ ساغلاملىق ئۇچۇرلىرى تەھلىل قىلىندى.
ھەر بىر قاتناشقۇچى 2002-يىلىدىن 2004-يىلىغىچە بولغان ئارىلىقتا 30 ياشتا بولۇپ، 30 ياشتىن 40 ياشقىچە بولغان ئارىلىقتا قەرەللىك ساغلاملىق تەكشۈرتۈشىدىن ئۆتكەن.
قاتناشقۇچىلارنىڭ 40 ياشتىن بۇرۇن يۈرەك كېسىلى ياكى بۆرەك كېسىلى تارىخى بولمىغان.
تەتقىقاتچىلار ھەر بىر قاتناشقۇچىنىڭ 30 ياشتىن 40 ياشقىچە بولغان جۇغلانما قان بېسىمى سەۋىيەسىنى ھېسابلاپ چىقىپ، قان بېسىمنىڭ قانچىلىك يۇقىرى بولغانلىقىنى ۋە قانچىلىك ئۇزۇن داۋاملاشقانلىقىنى كۆزەتكەن.
قاتناشقۇچىلار 40 ياشتىن كېيىن تەخمىنەن 10 يىلغىچە كۆزىتىلگەن. بۇ مەزگىلدە يۈرەك ياكى بۆرەك كېسىلىنىڭ كۆرۈلۈش ئەھۋالى دۆلەتلىك ساغلاملىق مۇلازىمەت خاتىرىلىرى ئارقىلىق ئېنىقلانغان. سوزۇلما بۆرەك كېسىلىگە دىياگنوز قويۇش نازارەت مەزگىلىدىكى تەجرىبىخانا تەكشۈرۈشلىرى ئارقىلىقمۇ جەزىملەشتۈرۈلگەن.
تەتقىقاتچىلار 30 ياشتىن 40 ياشقىچە قان بېسىمى يۇقىرى ھالەتتە تۇرغان كىشىلەرنىڭ 40 ياشتىن كېيىن يۈرەك كېسىلى ۋە بۆرەك كېسىلىگە گىرىپتار بولۇش خەۋپىنىڭ تېخىمۇ يۇقىرى بولىدىغانلىقىنى بايقىغان.
تەخمىنەن 10 يىل داۋامىدا يۇقىرى قان بېسىمى (يۇقىرىقى سان) تەڭتۈشلىرىدىن 10 مىللىمېتىر سىماپ تۈۋرۈكى ئەتراپىدا يۇقىرى بولغان كىشىلەرنىڭ يۈرەك كېسىلىگە گىرىپتار بولۇش خەۋپى %27، بۆيرەك كېسىلىگە گىرىپتار بولۇش خەۋپى %22 يۇقىرى بولغان.
تەخمىنەن 10 يىل داۋامىدا تۆۋەن قان بېسىمى (تۆۋەنكى سان) تەڭتۈشلىرىدىن 5 مىللىمېتىر سىماپ تۈۋرۈكى ئەتراپىدا يۇقىرى بولغان قاتناشقۇچىلارنىڭ يۈرەك كېسىلىگە گىرىپتار بولۇش خەۋپى %20، بۆيرەك كېسىلىگە گىرىپتار بولۇش خەۋپى %16 يۇقىرى بولغان.
ئامېرىكا يۈرەك جەمئىيىتىنىڭ 2025-يىللىق يۇقىرى قان بېسىمى كۆرسەتمىسىدە، 10 يىللىق يۈرەك-تومۇر كېسەللىكى خەۋپى تۆۋەن دەپ مۆلچەرلەنگەن قۇرامىغا يەتكەنلەردىكى بىرىنچى باسقۇچلۇق يۇقىرى قان بېسىمىنى (3 ئايدىن 6 ئايغىچە تۇرمۇش ئۇسۇلىنى ئۆزگەرتكەندىن كېيىن) داۋالاش تەۋسىيە قىلىنىدۇ.
پاتۋا «مەن بۇ تەۋسىيەلەرگە قوشۇلىمەن. 10 يىللىق يۈرەك-تومۇر خەۋپى مۆلچەرلىگۈچىلىرىنىڭ چەكلىمىلىك تەرەپلىرى بار، بولۇپمۇ ياش بىمارلاردا شۇنداق. شۇنداقتىمۇ، مەن دورا ئىشلىتىشتىن بۇرۇن ھەر بىر بىمارنىڭ ئەھۋالىغا قاراپ ئايرىم پىلان تۈزىمەن ۋە ئۇلارنىڭ پۈتۈن ھاياتىدىكى خەۋپ يۆنىلىشىگە قارايمەن» دېدى.
ئامېرىكا يۈرەك جەمئىيىتى قان بېسىمىنى باشقۇرۇش ۋە تۆۋەنلىتىش ئۈچۈن سەھىيە خادىملىرى بىلەن ھەمكارلىشىشنىڭ مۇھىملىقىنى بىلدۈردى.
دوختۇرىڭىز قان بېسىمى دورىلىرىنى يېزىپ بېرىشى ياكى يۇقىرى قان قەنتى ۋە يۇقىرى خولېستېرىننى باشقۇرۇش ئىستراتېگىيەلىرىنى تەۋسىيە قىلىشى مۇمكىن.
يۈرەككە پايدىلىق تۇرمۇش ئۇسۇلىنى قوللىنىش يۈرەك-تومۇر ۋەقەلىرىنىڭ ئالدىنى ئېلىشقا ياردەم بېرىدۇ. قان بېسىمىنى تۆۋەنلىتىشكە ياردەم بېرىدىغان تۇرمۇش ئۇسۇلى ئۆزگىرىشلىرى تۆۋەندىكىلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ:
مەنبە: Healthline | Sun, 05 Apr 2026 07:51