ئان خاساۋېي بالدۇر قوزغالغان كۆزگە ئاق چۈشۈش كېسىلى سەۋەبىدىن ئون يىل بويىچە «قانۇنىي جەھەتتىن كور» بولغان

ئاكادېمىيە مۇكاپاتى (ئوسكار) ۋە ئالتۇن شار مۇكاپاتىغا ئېرىشكەن ئارتىس ئاننى خاساۋېي يېقىندا ئۆزىنى 10 يىلغا يېقىن قانۇنىي جەھەتتىن ئەما قىلىپ قويغان، بالدۇر قوزغالغان كۆزگە ئاق چۈشۈش كېسىلى ھەققىدە توختالدى.
«مەن 30 ياشتىن 40 ياشقىچە بولغان 10 يىل جەريانىدا يېرىم ئەما ئىدىم» دېدى ئاننى خاساۋېي ئىلگىرى «نيۇ-يورك ۋاقىت گېزىتى» نىڭ «پوپكاست» (Popcast) پىروگراممىسىغا بەرگەن بىر زىيارىتىدە. ئۇ يەنە: «مەندە بالدۇر قوزغالغان كۆزگە ئاق چۈشۈش كېسىلى بار ئىدى، بۇ كۆرۈش قۇۋۋىتىمگە شۇنچىلىك تەسىر كۆرسەتتىكى، سول كۆزۈم ئاساسەن دېگۈدەك قانۇنىي جەھەتتىن ئەما بولۇپ قالغان ئىدى» دەپ سۆزىنى تولۇقلىدى.
ئاننى خاساۋېي كۆزىدىكى ئاقنى ئالدۇرۇش ئۈچۈن ئوپېراتسىيە قىلدۇرغانلىقىنى ئېيتتى. ئۇ «پوپكاست» پىروگراممىسىغا: «تاكى تولۇق رەڭلەرنى كۆرەلىگۈچە، ئەھۋالنىڭ نەقەدەر ناچارلىشىپ كەتكەنلىكىنى ھېس قىلماپتىكەنمەن» دېدى.
كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىش مەركىزى (CDC) نىڭ سانلىق مەلۇماتىغا ئاساسلانغاندا، 40 ياش ۋە ئۇنىڭدىن يۇقىرى ياشتىكى تەخمىنەن 20.5 مىليون (يەنى %17.2) ئامېرىكانىڭ بىر ياكى ئىككىلا كۆزىگە ئاق چۈشكەن.
كۆزگە ئاق چۈشۈش ئادەتتە 40 ياشتىن كېيىن كۆرۈلسىمۇ، ئەمما ياشلاردا ھەم كۆرۈلۈشى مۇمكىن.
كۆزگە ئاق چۈشۈش ئوتتۇرا ياشلىق ۋە ياشانغانلار ئارىسىدا كۆپ كۆرۈلىدۇ. بۇ كېسەللىك پۈتۈن دۇنيادا تەخمىنەن 94 مىليون ئادەمگە تەسىر كۆرسىتىۋاتقان بولۇپ، كۆرۈش قۇۋۋىتى ئاجىزلىشىشنىڭ ئاساسلىق سەۋەبلىرىنىڭ بىرىدۇر.
نيۇ-يورك شەھىرىدىكى كۆزگە ئاق چۈشۈش ئوپېراتسىيەسى بويىچە مەخسۇسلاشقان كۆز كېسەللىكلىرى دوختۇرى ۋە كۆز ئوپېراتسىيەچىسى ئاشلى بىرىسسېت (MD): «ھەممە ئادەمنىڭ ھاياتىنىڭ مەلۇم بىر مەزگىلىدە بۇ ئەھۋال شەكىللىنىدۇ. ئادەتتە 40 ياشتىن 50 ياشقىچە بولغان ئارىلىقتا باشلانسىمۇ، بىز تېخىمۇ بالدۇر باشلانغان ئەھۋاللارنىمۇ كۆرۈپ تۇرىمىز، بۇلار ئادەتتە بالدۇر قوزغالغان كۆزگە ئاق چۈشۈش دەپ ئاتىلىدۇ» دېدى.
«خېلسلاين» (Healthline) تورى ئاشلى بىرىسسېت بىلەن كۆرۈشۈپ، بالدۇر قوزغالغان كۆزگە ئاق چۈشۈش ۋە ئۇنى داۋالاش ئۇسۇللىرى ھەققىدە تېخىمۇ كۆپ مەلۇمات ئىگىلىدى.
بۇ سۆھبەت تېخىمۇ چۈشىنىشلىك ۋە ئىخچام بولۇشى ئۈچۈن قىسمەن تەھرىرلەندى.
ئاشلى بىرىسسېت: «بۇ خىل بالدۇر كۆرۈلىدىغان ئەھۋاللارغا گېن، مەلۇم كېسەللىك ئەھۋاللىرى، دورىلار ياكى مۇھىت ئامىللىرى تەسىر كۆرسەتكەن بولۇشى مۇمكىن. شۇڭا، بالدۇر قوزغالغان كۆزگە ئاق چۈشۈش ئانچە تىپىك بولمىسىمۇ، ئەمما ناھايىتى ئاز ئۇچرايدىغان ئەھۋال ئەمەس. بۇ بىزگە ھەر قانداق ياشتا كۆرۈش قۇۋۋىتىمىزدىكى ئۆزگىرىشلەرگە دىققەت قىلىشىمىز كېرەكلىكىنى ئەسكەرتىدۇ».
ئاشلى بىرىسسېت: «ئەگەر داۋالانمىسا، كۆزگە ئاق چۈشۈش تەرەققىي قىلىپ كۆرۈش قۇۋۋىتىگە ئېغىر تەسىر كۆرسىتىدۇ. كۆز گۆھىرى تېخىمۇ تۇتۇقلاشقانسېرى، بىمارلاردا كۆرۈش قۇۋۋىتى خىرەلىشىش ياكى بۇلۇتلاشقاندەك سېزىلىش، كېچىدە كۆرۈش قىيىنلىشىش ۋە رەڭلەرنىڭ سۇسلىشىپ كېتىشىدەك ئەھۋاللار كۆرۈلۈشى مۇمكىن. كونا قاراشتا كۆزگە ئاق چۈشۈش ئېغىرلاشقىچە ساقلاپ ئاندىن ئوپېراتسىيە قىلىش كېرەك دەپ قارىلاتتى، ئەمما زامانىۋى ئۇسۇلدا ئۇ كۆرۈش قۇۋۋىتىڭىزگە ۋە تۇرمۇش سۈپىتىڭىزگە تەسىر كۆرسىتىشكە باشلىغان ھامان ئېلىپ تاشلىنىدۇ. بىزدە كۆزگە ئاق چۈشۈش ئوپېراتسىيەسىدىن كېيىن كۆزنىڭ ئىچىگە ئورۇنلاشتۇرىدىغان سۈنئىي گۆھەرلەر ئۈچۈن ناھايىتى ياخشى تاللاشلار بار. بۇ گۆھەرلەر ئوپېراتسىيەدىن كېيىن كۆزەينەككە بولغان ئېھتىياجنى چەكلەش ئۈچۈن كەڭ دائىرىلىك كۆرۈش ئىقتىدارى بىلەن تەمىنلىيەلەيدۇ. بىلىشكە تېگىشلىك مۇھىم نۇقتا شۇكى، بۇ خىل كۆرۈش قۇۋۋىتىنىڭ تۆۋەنلىشىنى زامانىۋى كۆزگە ئاق چۈشۈش ئوپېراتسىيەسى ئارقىلىق داۋالاشقا بولىدۇ».
ئاشلى بىرىسسېت: «كۆزگە ئاق چۈشۈشنىڭ دەسلەپكى ئالامەتلىرى كۆپىنچە بىلىنەر-بىلىنمەس بولۇپ، ئاسانلا سەل قارىلىدۇ. بىمارلار تۆۋەندىكىلەرنى ھېس قىلىشى مۇمكىن: خىرە ياكى تۇتۇق كۆرۈش، نۇرغا قارىغاندىلا كۆزى قاملىشىش ياكى نۇرغا سەزگۈر بولۇش، بىرلا كۆزدە قوش كۆرۈنۈش پەيدا بولۇش، كىتاب ئوقۇغاندا تېخىمۇ يورۇق نۇرغا ئېھتىياجلىق بولۇش. ۋاقىتنىڭ ئۆتۈشىگە ئەگىشىپ، كۆزگە ئاق چۈشۈش يەنە مۇستەقىللىق ۋە تۇرمۇش سۈپىتىگە تەسىر كۆرسىتىپ، ھەرىكەتچانلىقنىڭ تۆۋەنلىشىگە ۋە يىقىلىپ چۈشۈش خەۋپىنىڭ ئېشىشىغا سەۋەب بولىدۇ. ئەگەر كۆرۈش قۇۋۋىتىڭىزدە بىرەر پەرق ھېس قىلسىڭىز، ئۇنىڭغا سەل قارىماڭ. قەرەللىك كۆز تەكشۈرتۈپ تۇرۇش ئاچقۇچلۇق رول ئوينايدۇ، چۈنكى كۆزگە ئاق چۈشۈش ئاستا-ئاستا تەرەققىي قىلىدۇ».
بىرىسسېت: دەسلەپكى باسقۇچلاردا، بەزى بىمارلار تېخىمۇ كۈچلۈك يورۇقلۇق ياكى يېڭىلانغان كۆزەينەكلەر ئارقىلىق ئەھۋالنى بىر تەرەپ قىلالايدۇ. لېكىن كۆزگە ئاق چۈشۈش كۈندىلىك تۇرمۇشقا دەخلى قىلىشقا باشلىغاندا، ئوپېراتسىيە قىلىش ئۆلچەملىك، يۇقىرى ئۈنۈملۈك ۋە بىخەتەر داۋالاش ئۇسۇلىدۇر. شۇنداقلا ئۇ سىزنىڭ كۆزەينەككە بولغان تايىنىشنى ئازايتىپ، تېخىمۇ ياخشى كۆرۈشىڭىزگە ياردەم بېرىدۇ.
كۆزگە ئاق چۈشۈش ئوپېراتسىيەسى ئامېرىكا قوشما ئىئىشتاتلىرىدا ئەڭ كۆپ ئېلىپ بېرىلىدىغان داۋالاش باسقۇچلىرىنىڭ بىرىدۇر.
بۈگۈنكى كۈندە كىشىنى ھەقىقەتەن ھاياجانلاندۇرىدىغىنى بولسا ئوپېراتسىيە جەريانىنىڭ نەقەدەر تەرەققىي قىلغانلىقىدۇر. بىز پەقەت كۆزدىكى ئاقنىلا ئېلىۋەتمەيمىز، بەلكى ئۇنىڭ ئورنىغا كۆرۈش قۇۋۋىتىنى ئەسلىگە كەلتۈرىدىغان كۆز ئىچى لىنزىسىنى ئالماشتۇرىمىز.
ئەڭ يېڭى قېرىلىق كۆز ئاجىزلىقىنى تۈزىتىش تاللانمىلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ئىلغار تېخنىكىلار بىلەن، مەن بىمارلارنىڭ كۆزەينەككە بولغان ئېھتىياجىنى كۆرۈنەرلىك ئازايتالايدىغان بىر قاتار كۆرۈش ئىقتىدارىغا ئېرىشكەنلىكىنى كۆرۈۋاتىمەن. نۇرغۇن ئەھۋاللاردا، بىمارلار پەقەت كۆزىگە ئاق چۈشۈشتىن بۇرۇنقى كۆرۈش قۇۋۋىتىنىلا ئەسلىگە كەلتۈرۈپ قالماستىن، بەلكى ئەمەلىيەتتە كۆزىگە ئاق چۈشۈشتىن ئىلگىرىكى ۋاقىتتىكىدىنمۇ ياخشىراق كۆرىدىغان بولىدۇ.
ئەڭ چوڭ خاتا قاراشلارنىڭ بىرى شۇكى، كۆزگە ئاق چۈشۈش چوقۇم بىللە ياشاشقا مەجبۇر بولىدىغان بىر ئەھۋال دەپ قارىلىدۇ، لېكىن بۇ توغرا ئەمەس.
كۆزگە ئاق چۈشۈش يۇقىرى دەرىجىدە داۋالىغىلى بولىدىغان كېسەللىك بولۇپ، ئۇنى بىر تەرەپ قىلىش پەقەت كۆرۈش قۇۋۋىتىدىلا ئەمەس، بەلكى مۇستەقىللىقنى ساقلاش، يىقىلىپ چۈشۈش خەۋپىنى ئازايتىش ۋە ھەتتا ئەقلىي ئاجىزلىق خەۋپىنى تۆۋەنلىتىشكىچە بولغان پۈتكۈل تۇرمۇش سۈپىتىدە ئەھمىيەتلىك ئۆزگىرىش پەيدا قىلالايدۇ.
ئەڭ مۇھىم نۇقتا ئاكتىپ بولۇشتۇر. بىز كۆرۈش قۇۋۋىتىدىكى ئۆزگىرىشلەرگە قانچە بۇرۇن باھا بەرسەك، ئەڭ ياخشى ئۈنۈمگە ئېرىشىش ئۈچۈن شۇنچە كۆپ تاللاشلىرىمىز بولىدۇ.
مەنبە: Healthline | Tue, 02 Jun 2026 10:38