ئالىملار سۆڭەك شالاڭلىشىش كېسىلىگە تاقابىل تۇرالايدىغان سۆڭەك يېتىلدۈرۈش مېخانىزمىنى بايقىدى

سۆڭەك شالاڭلىشىش كېسىلى سۆڭەكنى ئاجىزلاشتۇرىدىغان ۋە سۇنۇش خەۋپىنى ئاشۇرۇۋېتىدىغان بىر خىل كېسەللىك بولۇپ، مىليونلىغان كىشىگە تەسىر كۆرسەتمەكتە ھەمدە ئۇزۇن مەزگىل ئىشلەتكىلى بولىدىغان بىخەتەر داۋالاش ئۇسۇللىرىنى ئىزدەۋاتقان دوختۇرلار ئۈچۈن يەنىلا چوڭ خىرىس بولۇپ قالماقتا. پەقەت گېرمانىيەنىڭ ئۆزىدىلا تەخمىنەن ئالتە مىليون كىشى بۇ كېسەللىككە گىرىپتار بولغان بولۇپ، ئۇلارنىڭ كۆپىنچىسى ئاياللاردۇر.
نۆۋەتتىكى داۋالاش ئۇسۇللىرىنىڭ بەلگىلىك چەكلىمىلىرى ۋە ئەكس تەسىرلىرى بولغانلىقى ئۈچۈن، تەتقىقاتچىلار سۆڭەكنى ساقلاش ياكى ئەسلىگە كەلتۈرۈشتە تېخىمۇ ئۈنۈملۈك يېڭى بىئولوگىيەلىك نىشانلارنى ئىزدەۋاتىدۇ. لېيپزىگ ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ ئالىملىرى سۆڭەكنى چىڭىتىشتا مۇھىم رول ئوينايدىغانلىقى مەلۇم بولغان GPR133 ناملىق بىر قوبۇل قىلغۇچىنى پەرقلەندۈرۈپ چىقتى.
سۆڭەك ساغلاملىقىدا مۇھىم رول ئوينايدىغان، ئانچە تونۇلمىغان بىر قوبۇل قىلغۇچى
مەزكۇر GPR133 بولسا چاپلاشقۇچى G پېروتىن بىلەن تۇتاشقان قوبۇل قىلغۇچىلار دەپ ئاتىلىدىغان بىر تۈركۈمگە تەۋە. بۇ قوبۇل قىلغۇچىلار ھۈجەيرە يۈزىدە ئورۇن ئالغان بولۇپ، ئۇلارنىڭ ئەتراپتىكى سىگناللارغا ئىنكاس قايتۇرۇشىغا ياردەم بېرىدۇ. گەرچە بۇ قوبۇل قىلغۇچىلار تۈركۈمى تېخى تولۇق چۈشىنىلمىگەن بولسىمۇ، ئەمما يېڭى بايقاشلار GPR133 نىڭ ساغلام سۆڭەك بەرپا قىلىش ۋە ئۇنى ساقلاش جەريانىغا زىچ باغلىنىشلىق ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىپ بەردى.
تېببىي فاكۇلتېت رۇدولف شۆنخايمېر بىئولوگىيەلىك خىمىيە ئىنستىتۇتىنىڭ باش تەتقىقاتچىسى پىروفېسسور ئىنېس لىبشېر بۇ تەتقىقات ھەققىدە توختىلىپ: «ئەگەر بۇ قوبۇل قىلغۇچى گېنتىكىلىق ئۆزگىرىشلەر سەۋەبىدىن زىيانغا ئۇچرىسا، چاشقانلاردا كىچىك يېشىدىن باشلاپلا سۆڭەك زىچلىقى تۆۋەنلەش ئالامەتلىرى كۆرۈلىدۇ، بۇ ئىنسانلاردىكى سۆڭەك شالاڭلىشىش كېسىلىگە ئوخشاپ كېتىدۇ. بىز يېقىندىلا كومپيۇتېر ياردىمىدىكى تەكشۈرۈش ئارقىلىق GPR133 نى جانلاندۇرغۇچى سۈپىتىدە پەرقلەندۈرۈلگەن AP503 ماددىسىنى ئىشلىتىپ، ساغلام ۋە سۆڭەك شالاڭلىشىش كېسىلى بار چاشقانلارنىڭ سۆڭەك كۈچىنى كۆرۈنەرلىك ئاشۇرالىدۇق» دەپ چۈشەندۈردى.
بۇ نەتىجىلەر GPR133 نىڭ كەلگۈسىدىكى سۆڭەك شالاڭلىشىش كېسىلىنى داۋالاشتا يوشۇرۇن قىممەتكە ئىگە نىشان ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ. تەتقىقاتچىلار مەزكۇر قوبۇل قىلغۇچىنى AP503 ئارقىلىق جانلاندۇرۇشنىڭ ساغلام چاشقانلارنىڭلا ئەمەس، بەلكى سۆڭەك شالاڭلىشىش كېسىلىگە ئوخشاش سۆڭەك خوراش ئالامەتلىرى بولغان چاشقانلارنىڭمۇ سۆڭەك كۈچىنى ئاشۇرغانلىقىنى بايقىدى.
GPR133 سۆڭەكنى قانداق قىلىپ تېخىمۇ كۈچەيتىدۇ؟
سۆڭەك توقۇلمىلىرىنىڭ ئىچىدە، GPR133 فىزىكىلىق كۈچلەرگە ۋە يېقىن ئەتراپتىكى سۆڭەك ھۈجەيرىلىرى ئوتتۇرىسىدىكى ئۆزئارا تەسىرلەرگە ئىنكاس قايتۇرىدۇ. قوبۇل قىلغۇچى ئاكتىپلانغاندا، ئۇ سۆڭەك بەرپا قىلغۇچى ھۈجەيرىلەر بىلەن سۆڭەك پارچىلىغۇچى ھۈجەيرىلەر ئوتتۇرىسىدىكى تەڭپۇڭلۇقنى ئۆزگەرتىدىغان سىگناللارنى تارقىتىدۇ.
سۆڭەك بەرپا قىلغۇچى ھۈجەيرىلەر (ئوستېئوبلاستلار) يېڭى سۆڭەك توقۇلمىلىرىنى ئىشلەپچىقىرىشقا مەسئۇل بولىدۇ. بۇنىڭغا سېلىشتۇرغاندا، سۆڭەك خوراتقۇچى ھۈجەيرىلەر (ئوستېئوكلاستلار) سۆڭەك سىستېمىسىنىڭ نورمال يېڭىلىنىش دەۋرىنىڭ بىر قىسمى سۈپىتىدە كونا سۆڭەكلەرنى چىقىرىپ تاشلايدۇ. ساغلام سۆڭەكلەر مۇشۇ ئىككى خىل جەريان ئوتتۇرىسىدىكى توغرا تەڭپۇڭلۇقنى ساقلاشقا باغلىق.
مەزكۇر GPR133 نىڭ ئاكتىپلىنىشى ئوستېئوبلاستلارنىڭ پائالىيىتىنى ئىلگىرى سۈرۈپ، ئوستېئوكلاستلارنىڭ پائالىيىتىنى تۆۋەنلىتىدۇ. بۇ ئەھۋال تەڭپۇڭلۇقنى تېخىمۇ كۈچلۈك ۋە چىداملىق سۆڭەك بەرپا قىلىش تەرەپكە بۇرۇيدۇ.
بۇ AP503 ماددىسى GPR133 نى ئاكتىپلايدىغان تەبىئىي جەرياننى تەقلىد قىلىدىغاندەك كۆرۈنىدۇ. بۇ، مەزكۇر بىرىكمىنىڭ ئاخىرىدا سۆڭەك كۈچىنى ئاشۇرۇشقا ياكى ئاللىبۇرۇن ئاجىزلاشقان سۆڭەكنى ئەسلىگە كەلتۈرۈشتە ئىشلىتىلىش ئېھتىماللىقىنى ئاشۇرىدۇ. يەنە بىر يوشۇرۇن قوللىنىشچانلىقى بولسا، ھورمۇن سەۋىيەسىنىڭ تۆۋەنلىشى ئاياللاردا سۆڭەك خوراشنى تېزلىتىۋېتىدىغان ھەيىز توختىغان مەزگىلدىكى سۆڭەك شالاڭلىشىش كېسىلىدۇر.
سۆڭەك ۋە مۇسكۇل ئۈچۈن يوشۇرۇن پايدىلىرى
تەتقىقات نەتىجىلىرى تېخىمۇ كەڭ تەسىرگە ئىگە بولۇشى مۇمكىن، چۈنكى AP503 ماددىسى پەقەت ئىسكىلىت سىستېمىسىغىلا ئەمەس، بەلكى باشقا ساھەلەرگىمۇ تەسىر كۆرسىتىشى مۇمكىن.
لېيپزىگ ئۇنىۋېرسىتېتى تەتقىقاتچىلىرى ئىلگىرىكى بىر تەتقىقاتتا AP503 نى قوزغىتىشنىڭ سۆڭەك مۇسكۇللىرىنىمۇ كۈچەيتىدىغانلىقىنى بايقىغان ئىدى.
رۇدولف شۆنخايمېر بىئوخىنىمىيە ئىنستىتۇتى تەتقىقاتچىسى ۋە مەزكۇر تەتقىقاتنىڭ ئاساسلىق ئاپتورى دوكتور جۇلىئان لېخمان مۇنداق دېدى: «يېڭىدىن ئىسپاتلانغان سۆڭەكنىڭ كۈچىيىشى بىلەن مۇسكۇلنىڭ كۈچىيىشىدىكى ماسلىشىشچانلىق، بۇ قوبۇللىغۇچنىڭ قېرىۋاتقان نوپۇس ئارىسىدىكى تېببىي قوللىنىشچانلىقىنىڭ يوشۇرۇن كۈچى ناھايىتى زور ئىكەنلىكىنى يەنە بىر قېتىم كۆرسىتىپ بەردى.»
سۆڭەك ۋە مۇسكۇل كۈچىنى بىرلا ۋاقىتتا يۇقىرى كۆتۈرەلەيدىغان بىر خىل داۋالاش ئۇسۇلى، ئادەتتە بۇ ئىككى خىل توقۇلمىنىڭ ئاجىزلىشىشىغا بىرلا ۋاقىتتا دۇچ كېلىدىغان ياشانغانلار ئۈچۈن ئالاھىدە مۇھىم ئەھمىيەتكە ئىگە. كۈچلۈك مۇسكۇللارنى ساقلاش ھەرىكەتچانلىق ۋە مۇقىملىقنى قوللىسا، كۈچلۈك سۆڭەكلەر سۆڭەك سۇنۇش خەۋپىنى تۆۋەنلىتىدۇ.
لېيپزىگ گۇرۇپپىسى ھازىر GPR133 نى تېخىمۇ تولۇق چۈشىنىشنى مەقسەت قىلغان بىر قانچە ئىز قوغلاش تۈرلىرىنى ئېلىپ بارماقتا. تەتقىقاتچىلار يەنە AP503 نىڭ باشقا كېسەللىكلەرنى داۋالاشتا قوللىنىلىش مۇمكىنچىلىكى ئۈستىدە ئىزدەنمەكتە ھەمدە قوبۇللىغۇچنىڭ پۈتۈن بەدەندىكى تېخىمۇ كەڭ ئىقتىدارلىرىنى تەكشۈرۈشنى داۋاملاشتۇرماقتا.
لېيپزىگ ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ GPR قوبۇللىغۇچلىرى ئۈستىدىكى ئۇزۇن مۇددەتلىك تەتقىقاتى
لېيپزىگ ئۇنىۋېرسىتېتى ئون يىلدىن ئارتۇق ۋاقىتتىن بېرى، «GPCR قوزغىتىلىشى ۋە سىگنال بېرىشنىڭ قۇرۇلمىلىق دىنامىكىسى» تېمىسىدىكى 1423-نومۇرلۇق ھەمكارلىق تەتقىقات مەركىزى ئارقىلىق، يېپىشقاق G پروتېىن قوشۇلغان قوبۇللىغۇچلارنى ئاساسلىق تەتقىقات نىشانى قىلىپ كەلمەكتە.
بۇ پىلان مەزكۇر قوبۇللىغۇچلارنىڭ قانداق شەكىل ئۆزگەرتىدىغانلىقى، قانداق قوزغىلىدىغانلىقى ۋە ھۈجەيرە ئىچىگە قانداق سىگنال يوللايدىغانلىقىنى چۈشىنىشكە مەركەزلەشكەن. لېيپزىگ ئۇنىۋېرسىتېتى خەلقئارادا بۇ ساھەدىكى ئالدىنقى قاتاردىكى تەتقىقات مەركىزى سۈپىتىدە ئېتىراپ قىلىنغان.
ماتېرىياللار لېيپزىگ ئۇنىۋېرسىتېتى تەرىپىدىن تەمىنلەندى. ئىزاھات: مەزمۇن ئۇسلۇب ۋە ئۇزۇنلۇق جەھەتتىن تەھرىرلەنگەن بولۇشى مۇمكىن.
مەنبە: ScienceDaily Health | Wed, 09 Sep 2026 09:52