ھەيز كېسىلىش مەزگىلى: ئۆسۈملۈك ئاساس قىلىنغان يېمەك-ئىچمەك بەدەن ئېغىرلىقىنى كونترول قىلىشقا ياردەم بېرىدۇ

ھەيز كېسىلىش مەزگىلىدە ۋەزن ئېشىش كۆپ كۆرۈلىدىغان ئەھۋال بولۇپ، بۇ بەدەندە كۆرۈنەرلىك ئۆزگىرىشلەر يۈز بېرىدىغان بىر ھايات باسقۇچىدۇر.
يېڭى بىر تەتقىقات يېمەك-ئىچمەكنىڭ ھەيز كېسىلىش مەزگىلىدىكى ۋەزن ئېشىش ۋە سېمىزلىك خەۋپىگە قانداق تەسىر كۆرسىتىدىغانلىقىنى ئاشكارىلىدى.
خارۋارد ئۇنىۋېرسىتېتى ۋە سىنگاپور دۆلەتلىك ئۇنىۋېرسىتېتى تەتقىقاتچىلىرى تەرىپىدىن ئېلىپ بېرىلغان بۇ تەتقىقاتتا، ھەيز كېسىلىش مەزگىلىنىڭ ئەتراپىدىكى تەماقلىنىش ئادەتلىرى ۋە ۋەزن ئۆزگىرىشلىرى كۆزىتىلگەن.
تەتقىقات نەتىجىسىدە كۆرسىتىلىشىچە، بەزى ساغلام يېمەك-ئىچمەك ئەندىزىلىرىنى، بولۇپمۇ ئۆسۈملۈك تۈرىدىكى يېمەكلىكلەر مول، پىششىقلاپ ئىشلەنگەن گۆشلەر ۋە تۇزلۇق يېنىك يېمەكلىكلەر ئاز بولغان ئەندىزىلەرنى قوللىنىش ئاياللارنىڭ بۇ ئۆتكۈنچى مەزگىلدىكى ۋەزنىنى تېخىمۇ ياخشى كونترول قىلىشىغا ياردەم بېرىشى مۇمكىن. بۇ تەتقىقات 20-ماي كۈنى «JAMA Network Open» ژۇرنىلىدا ئېلان قىلىنغان.
مەزكۇر تەتقىقات ئوتتۇرا ياش ۋە ئۇنىڭدىن كېيىنكى مەزگىللەردە مېتابولىزىم ساغلاملىقىنى قوللاش ئۈچۈن ئۈنۈملۈك ستراتېگىيە ئىزدەۋاتقان ئاياللار ۋە سەھىيە خادىملىرى ئۈچۈن مۇھىم يېتەكچى چۈشەنچىلەر بىلەن تەمىنلەيدۇ.
بۇ تەتقىقات 1989-يىلى باشلانغان ۋە پۈتۈن ئامېرىكا مىقياسىدىكى ئايال سېستىرالارنى ئۆز ئىچىگە ئالغان زور كۆلەملىك داۋاملىشىۋاتقان تەتقىقات تۈرى بولغان «سېستىرالار ساغلاملىق تەتقىقاتى II»نى ئاساس قىلغان.
بۇ قېتىملىق ئالاھىدە تەكشۈرۈشتە، تەتقىقاتچىلار ھەيز كېسىلىش مەزگىلىدىكى ئاياللارغا فوكۇسلانغان بولۇپ، ئۇلارنى تەخمىنەن 12 يىل كۆزەتكەن: بۇ ھەيز كېسىلىشتىن ئىلگىرىكى ئالتە يىل ۋە كېيىنكى ئالتە يىلنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. تەتقىقاتقا 38 مىڭدىن ئارتۇق ئايال قاتناشقان.
ھەيز كېسىلىش ئاياللارنىڭ ھەيز كۆرۈشى ئاز دېگەندە بىر يىل توختىغان ۋاقىت دەپ بېكىتىلگەن.
ھەر تۆت يىلدا بىر قېتىم، قاتناشقۇچىلار ئۆزلىرىنىڭ تۈرلۈك يېمەكلىكلەرنى ئادەتتىكى ئىستېمال قىلىش مىقدارىنى خاتىرىلەيدىغان تەپسىلىي يېمەكلىك سوئالنامىسىنى تولدۇرۇپ تۇرغان.
تەتقىقات گۇرۇپپىسى ئاندىن بۇ جاۋابلارنى تەھلىل قىلىپ، 11 خىل ئوخشىمىغان يېمەك-ئىچمەك ئەندىزىسىنىڭ نومۇرىنى ھېسابلاپ چىققان.
بۇ ئەندىزىلەر ئوتتۇرا دېڭىز يېمەك-ئىچمىكى، DASH يېمەك-ئىچمىكى (قان بېسىمىنى تۆۋەنلىتىش ئۈچۈن لايىھەلەنگەن) ۋە ئۆسۈملۈك تۈرىدىكى يېمەك-ئىچمەكلەرگە ئوخشاش كۆپچىلىككە تونۇشلۇق يېمەك-ئىچمەكلەرنى، شۇنداقلا سىجىللىق ۋە يۈرەك ساغلاملىقىنى تەكىتلەيدىغان «پلانېتار ساغلاملىق يېمەك-ئىچمىكى» (Planetary Health Diet)گە ئوخشاش يېڭى ئۇسۇللارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
ئۇلار يەنە ئىنسۇلىن ۋە ياللىغلىنىشقا كۆرسىتىدىغان تەسىرىگە ئاساسەن تۈرگە ئايرىلغان يېمەك-ئىچمەكلەرنى، شۇنداقلا دەرىجىدىن تاشقىرى پىششىقلاپ ئىشلەنگەن يېمەكلىكلەرنىڭ ئىستېمال قىلىنىشىنىمۇ تەكشۈرگەن.
قاتناشقۇچىلار ھەر ئىككى يىلدا بىر قېتىم ئۆز ۋەزنىنى مەلۇم قىلىپ تۇرغان بولۇپ، تەتقىقات گۇرۇپپىسى ھەر بىر ئايالنىڭ تەتقىقات جەريانىدىكى يىللىق ۋەزن ئېشىش ياكى ئازىيىش مىقدارىنى ھېسابلاپ چىققان. ئۇلار يەنە نازارەت مەزگىلىدە قايسى ئاياللاردا سېمىزلىك كېسەللىكى كۆرۈلگەنلىكىنىمۇ ئىز قوغلاپ تەكشۈرگەن.
نەتىجىنىڭ توغرىلىقىغا كاپالەتلىك قىلىش ئۈچۈن، تەتقىقاتچىلار ياش، مىللەت، كىرىم، جىسمانىي ھەرىكەت، تاماكا چېكىش، ھورمون بىلەن داۋالاش ۋە دەسلەپكى بەدەن ۋەزنى قاتارلىق ئامىللارنىمۇ ئويلىشىپ ھېسابلىغان.
تەتقىقاتتا بايقىلىشىچە، قاتناشقۇچىلارنىڭ يېمەك-ئىچمىكى ھەيز كېسىلىش مەزگىلىدىكى ۋەزن ئېشىش ۋە سېمىزلىك خەۋپىنىڭ پەرقى بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك بولغان.
ئۆسۈملۈك تۈرىدىكى يېمەك-ئىچمەك، ئوتتۇرا دېڭىز يېمەك-ئىچمىكى، DASH يېمەك-ئىچمىكى ۋە بولۇپمۇ «پلانېتار ساغلاملىق يېمەك-ئىچمىكى»گە ئوخشاش تېخىمۇ ساغلام تەماقلىنىش ئەندىزىلىرىگە ئەمەل قىلغانلار، ساغلام بولمىغان يېمەكلىكلەرنى يېگەنلەرگە قارىغاندا، ۋاقىتنىڭ ئۆتۈشىگە ئەگىشىپ ۋەزنى ئازراق ئاشقان.
ئاپتورلارنىڭ بايان قىلىشىچە، ئومۇمىي جەھەتتىن ئېيتقاندا، بۇ ساغلام يېمەك-ئىچمەكلەر ئادەتتە مېۋە-چېۋە، كۆكتات، دانلىق زىرائەتلەر، ياڭاق تۈرلىرى ۋە پۇرچاق تۈرلىرىگە مول بولۇپ، قىزىل گۆش، پىششىقلاپ ئىشلەنگەن گۆشلەر، تۇزلۇق يېمەكلىكلەر، بەرەڭگە ۋە قورۇغان بەرەڭگەگە ئوخشاش قورۇما يېنىك يېمەكلىكلەر ئاز بولغان.
ئالاھىدە مۇھىم بولغان بىر بايقىلىش بولسا، ئىنسۇلىن سەۋىيەسىنى تۇراقلىق ساقلايدىغان يېمەك-ئىچمەكلەرنىڭ رولىدۇر.
تەتقىقاتچىلار يۇقىرى ئىنسۇلىن قېنى تەرەپدارى بولغان تەجرىبىۋى يېمەك-ئىچمەك كۆرسەتكۈچى (EDIH) دەپ ئاتىلىدىغان بىر باھالاش سىستېمىسىدىن پايدىلىنىپ، ئوخشاش بولمىغان يېمەكلىكلەرنىڭ بەدەندىكى ئىنسۇلىنغا كۆرسىتىدىغان تەسىرىنى باھالىغان. ئۇلار ئىنسۇلىننى ئاشۇرۇش ئېھتىماللىقى تۆۋەن بولغان يېمەكلىكلەرنىڭ بەدەن ئېغىرلىقىنىڭ كەم دېگەندە ئېشىشى ۋە سېمىزلىك خەۋپىنىڭ ئەڭ تۆۋەن بولۇشى بىلەن مۇناسىۋەتلىك ئىكەنلىكىنى بايقىغان.
يەنە بىر تەرەپتىن، قىزىل گۆش، پىششىقلاپ ئىشلەنگەن گۆش مەھسۇلاتلىرى، تۇزلۇق يېنىك يېمەكلىكلەر ۋە قورۇلغان بەرەڭگە قاتارلىق ئىنسۇلىن سەۋىيەسىنى ئاشۇرۇۋېتىدىغان يېمەكلىكلەرنىڭ بەدەن ئېغىرلىقىنى تېخىمۇ ئاشۇرۇۋېتىدىغانلىقى بايقالغان.
تەتقىقاتچىلار يەنە يەر شارى ساغلاملىق يېمەك-ئىچمەك پىلانىنىڭ سېمىزلىكتىن ساقلىنىشتا ئەڭ چوڭ قوغداش رولىنى ئوينايدىغانلىقىنى كۆرسىتىپ ئۆتكەن.
بۇ يېمەك-ئىچمەك پىلانى سىجىل غىزالىنىشنى تەشەببۇس قىلىدىغان بولۇپ، ئاساسلىقى قاتتىق پوستلۇق مېۋىلەر ۋە پۇرچاق تۈرىدىكى ئۆسۈملۈك ئاقسىللىرى، ساغلام ماينى ئاساس قىلغان مايلار، دانلىق زىرائەتلەر ھەمدە مول مېۋە-چىۋە ۋە كۆكتاتلارنى ئاساس قىلىدۇ؛ شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا قىزىل گۆش ۋە پىششىقلاپ ئىشلەنگەن كاربون سۇ بىرىكمىلىرىنى چەكلەيدۇ.
تەتقىقات جەريانىدا يەر شارى ساغلاملىق يېمەك-ئىچمەك پىلانىغا ئەڭ كۆپ ئەمەل قىلغان ئاياللارنىڭ سېمىزلىك خەۋپى ئەڭ تۆۋەن بولغان.
تەتقىقات گۇرۇپپىسى يەنە ئورالغان يېنىك يېمەكلىكلەر ۋە شېكەرلىك ئىچىملىكلەرگە ئوخشاش زىيادە پىششىقلاپ ئىشلەنگەن يېمەكلىكلەرنى ئىستېمال قىلىشنىڭ بەدەن ئېغىرلىقىنى ئاشۇرۇش ۋە سېمىزلىك خەۋپىنى يۇقىرى كۆتۈرۈش بىلەن مۇناسىۋەتلىك ئىكەنلىكىنى كۆزەتكەن.
بۇ نەتىجە زىيادە پىششىقلاپ ئىشلەنگەن يېمەكلىكلەرنى چەكلەشنىڭ بەدەن ئېغىرلىقىنى كونترول قىلىشقا پايدىلىق ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىپ بەرگەن ئىلگىرىكى تەتقىقاتلارنى قوللايدۇ.
بۇنىڭدىن باشقا، تەتقىقات بارلىق تۆۋەن كاربون سۇ بىرىكمىلىك يېمەكلىكلەرنىڭ ئوخشاش ئەمەسلىكىنى كۆرسىتىپ بەرگەن.
ئۆسۈملۈك ئاقسىلى ۋە تويۇنمىغان مايلارغا ئوخشاش ساغلام مەنبەلەرگە تايىنىدىغان يېمەكلىكلەر بەدەن ئېغىرلىقىنىڭ ئېشىپ كېتىشىدىن ساقلايدىغاندەك كۆرۈنگەن بولسا، ھايۋانات مەنبەلىك ماي ۋە ئاقسىللار يۇقىرى بولغان يېمەكلىكلەر بەدەن ئېغىرلىقىنىڭ تېخىمۇ كۆپ ئېشىشى بىلەن مۇناسىۋەتلىك بولغان.
ئومۇمىي جەھەتتىن ئېيتقاندا، تەتقىقات نەتىجىلىرى ناھايىتى ئېنىق بىر مەنزىرىنى ئوتتۇرىغا قويغان: تەبىئىي ئۆسۈملۈك مەنبەلىك يېمەكلىكلەرگە باي، ئەمما پىششىقلاپ ئىشلەنگەن گۆش، قورۇلغان يېنىك يېمەكلىكلەر ۋە تۇزلۇق يېمەكلىكلەر ئاز بولغان يېمەك-ئىچمەك ئاياللارنىڭ ھەيز كېسىلىش مەزگىلىدىكى ھورمون ۋە ماددا ئالمىشىش ئۆزگىرىشلىرى جەريانىدا ساغلام بەدەن ئېغىرلىقىنى ساقلىشىغا ياردەم بېرىشى مۇمكىن.
رويخەتكە ئېلىنغان يېمەك-ئىچمەك مۇتەخەسسىسى، يېمەكلىك پەنلىرى ئالىمى ۋە «فۇدېس» (Foodess) نىڭ قۇرغۇچىسى جېننىفېر پاللىئان بۇ تەتقىقاتقا قاتناشمىغان بولسىمۇ، ئەمما ھەيز كېسىلىش مەزگىلىدە ماددا ئالمىشىشنىڭ ئاستىلىشى سەۋەبىدىن بەدەن ئېغىرلىقىنى كونترول قىلىشنىڭ قىيىن بولىدىغانلىقىنى ئېيتقان.
جېننىفېر پاللىئان ئېستروگېنغا ئوخشاش ئاياللىق ھورمونلىرى تۆۋەنلىگەنلىكتىن، قورساق قىسمىدا ماي توپلىنىشنىڭ كۆپىيىشكە باشلايدىغانلىقىنى چۈشەندۈرگەن.
جېننىفېر پاللىئان خەلتلايىن (Healthline) تورىغا قىلغان سۆزىدە: «جىسمانىي ھەرىكەتنىڭ ئازىيىشى، غەربچە غىزالىنىش ئادىتى ۋە ھېسسىياتقا تايىنىپ غىزالىنىش قاتارلىقلار ھاياتنىڭ بۇ باسقۇچىدا بەدەن ئېغىرلىقىنىڭ ئېشىشى ۋە ماددا ئالمىشىش قالايمىقانلىشىشىغا تېخىمۇ كۆپ سەۋەب بولۇشى مۇمكىن» دېگەن.
ئۆسۈملۈك تۈرىدىكى يېمەكلىكلەر ئاساس قىلىنغان يېمەك-ئىچمەك ئاياللارنىڭ ھەيز كېسىلىش مەزگىلىدە پايدىلىق بولۇشى مۇمكىن. چۈنكى بۇنداق يېمەكلىكلەرنىڭ ھەجمىگە نىسبەتەن ئىسسىقلىق مىقدارى تۆۋەن، لېكىن تالا ۋە سۇ تەركىبى يۇقىرى بولۇپ، ئاياللارنىڭ توقلۇق ھېس قىلىشىغا ياردەم بېرىدۇ ۋە ئېنېرگىيە قوبۇل قىلىشنى ئازايتىدۇ.
جېننىفېر پاللىئان تالانىڭ ئاشقازان-ئۈچەي يولىدىن ئۆتۈش سۈرئىتىنى ئاستىلىتىدىغانلىقى ۋە سۇنى سۈمۈرۈپ يېپىشقاق ماددا ھاسىل قىلىدىغانلىقى، بۇ ئارقىلىق كىشىلەرنىڭ تېخىمۇ ئۇزۇن ۋاقىت توقلۇق ھېس قىلىشىغا ياردەم بېرىدىغانلىقى سەۋەبلىك، ئۇنىڭ ئىشتىھانى تەڭشەش ۋە توقلۇق ھېس قىلىشتا ئالاھىدە رول ئوينايدىغانلىقىنى تەكىتلىگەن.
جېننىفېر پاللىئان يەنە: «ئۈچەيدىكى باكتېرىيەلەر تەرىپىدىن تالانىڭ ئېچىتىلىشى قىسقا زەنجىرلىك ياغ كىسلاتاسىنى ھاسىل قىلىدۇ. بۇ كىسلاتالار ئىشتىھانى تەڭشەش ۋە ئاشقازاننىڭ بوشىتىلىشىغا چېتىشلىق بولغان ھورمونلارنى قوزغىتىشى مۇمكىن» دېگەن.
مېۋە-چېۋە، كۆكتات، پۇرچاق تۈرلىرى ۋە ئۆسۈملۈك پولىساخارىدلىرى مول بولغان يېمەك-ئىچمەك ئادىتى ئۈچەيدىكى باكتېرىيەلەرنىڭ كۆپ خىللىقىنى ئاشۇرۇپ، پايدىلىق باكتېرىيەلەرنىڭ سەۋىيەسىنى يۇقىرى كۆتۈرۈشى مۇمكىن. بۇ ئەھۋال مېتابولىزم ساغلاملىقىنىڭ ياخشىلىنىشى ۋە ياللۇغنىڭ ئازىيىشى بىلەن مۇناسىۋەتلىك.
پاللىئان «تويۇنغان ماينىڭ قوبۇل قىلىنىشى يەنە بىر مۇھىم ئامىل بولۇشى مۇمكىن» دېدى. ئۇ سۆزىنى داۋاملاشتۇرۇپ «ھايۋانات تۈرىدىكى يېمەكلىكلەردە كۆپ ئۇچرايدىغان تويۇنغان مايلار ئىنسۇلىن سىگنالىغا توسقۇنلۇق قىلىپ، ئىنسۇلىنغا قارىتا قارشىلىق كۈچىنىڭ شەكىللىنىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن» دېدى.
ئۆسۈملۈك تۈرىدىكى يېمەكلىكلەر ئاساس قىلىنغان يېمەك-ئىچمەك ئادىتىنىڭ تەبىئىيلا تويۇنغان ماي مىقدارى تۆۋەن بولۇپ، بۇ ئىنسۇلىن سەزگۈرلۈكىنىڭ ئېشىشى بىلەن مۇناسىۋەتلىك.
ئۆسۈملۈك تۈرىدىكى يېمەكلىكلەر ئاساس قىلىنغان يېمەك-ئىچمەك ئادىتى يەنە تىرىمېتىلامىن-ئېن-ئوكسىد (TMAO) ئىشلەپچىقىرىلىشىنىڭ تۆۋەنلىشى بىلەن مۇناسىۋەتلىك.
پاللىئاننىڭ چۈشەندۈرۈشىچە، TMAO ئۈچەيدىكى باكتېرىيەلەر ۋە جىگەر گۆشتىكى بەزى بىرىكمىلەرنى مېتابولىزم قىلغاندا ئىشلەپچىقىرىلىدىغان بولۇپ، بۇ تۆۋەندىكىلەر بىلەن مۇناسىۋەتلىك:
بۇنىڭغا سېلىشتۇرغاندا، ئۆسۈملۈك تۈرىدىكى يېمەكلىكلەر ئاساس قىلىنغان يېمەك-ئىچمەك ئەندىزىسىنىڭ سالامەتلىككە نۇرغۇن پايدىسى بار.
پاللىئان «مۇۋاپىق مىقداردا ئاقسىل ۋە يۇقىرى تالالىق ماددىلارنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ئەنئەنىۋى ئوتتۇرا دېڭىز يېمەك-ئىچمەك ئادىتىگە ئەمەل قىلغان ئاياللاردا ماي مىقدارى تۆۋەنلەپ، بەدەن قۇرۇلمىسى ۋە يۈرەك-قان تومۇر كېسەللىكلىرى خەۋپىدە ياخشىلىنىش كۆرۈلدى» دېدى.
«تەتقىقاتچىلار يەنە ئۆسۈملۈك ئاقسىلىنىڭ ھايۋانات ئاقسىلىغا بولغان نىسبىتى يۇقىرى بولۇشنىڭ ھەيىزدىن توختىغان ئاياللاردا مۇسكۇل ماسسىسىنىڭ تېخىمۇ ياخشى ساقلىنىشى بىلەن مۇناسىۋەتلىك ئىكەنلىكىنى كۆزەتتى.»
ماي-خېلت-تىم (MyHealthTeam) نىڭ تىزىملاتقان ئوزۇقلۇقشۇناسى ئاۋېرى زېنكېر (ئۇمۇ بۇ تەتقىقاتقا قاتناشمىغان) تېخىمۇ كۆپ ئۆسۈملۈك تۈرىدىكى يېمەكلىكلەرنى يېيىشنى باشلاشنىڭ ئەڭ ياخشى ئۇسۇلى يېمەكلىكلەرنى ئازايتىش ئەمەس، بەلكى كۆپەيتىش ئىكەنلىكىنى ئېيتتى.
ئۇ «بۇ دەرھال پۈتۈنلەي ئۆسۈملۈك تۈرىدىكى يېمەكلىكلەرنى يېيىش ياكى گۆش قوبۇل قىلىشنى ئاددىيلا ئازايتىش دېگەنلىك بولۇشى مۇمكىن. سىز ھەتتا كىچىك ئۆزگىرىشلەردىنمۇ سالامەتلىككە بولغان پايدىلارنى ھېس قىلالايسىز» دېدى.
زېنكېر ئۆزىڭىز ئاللىقاچان ياقتۇرىدىغان يېمەكلىكلەردىن باشلاشنى تەۋسىيە قىلدى.
ئۇ «سىز يەيدىغان نۇرغۇن يېمەكلىكلەر، مەسىلەن چۆپ، ياڭيۇ، يەر ياڭىقى مېيى، بانان، نان ۋە باشقىلار ئاللىقاچان ئۆسۈملۈك تۈرىدىكى يېمەكلىكلەر بولۇشى مۇمكىن» دېدى.
سىز يەنە توردا ئوزۇقلۇق تىزىملىكلىرى ۋە تاماق ئېتىش كىتابلىرىنى كۆرۈش ئارقىلىق ئۆزىڭىزنىڭ ئۆسۈملۈك تۈرىدىكى تاماقلىرىنى ئېتىشنى ئۆگەنسىڭىز بولىدۇ. ئۇ يەنە ئۆسۈملۈك تۈرىدىكى كۆكتاتلارنى ۋە تېتىتقۇلارنى ئىشلىتىشنى ئۇنۇتماسلىقنى ئەسكەرتتى، چۈنكى ئۇلارنىڭ ئۆزىگە خاس ئوزۇقلۇق ۋە تەم ئەۋزەللىكى بار.
نەدىن باشلاشنى بىلمەيۋاتامسىز؟ ئاشخانىلاردا يېڭى ئۆسۈملۈك تۈرىدىكى يېمەكلىكلەرنى تېتىپ كۆرۈڭ. زېنكېر «بۇ سىزنىڭ يېڭى يېمەكلىكلەرنى تېپىشىڭىزغا ۋە نېمىلەرنى ياقتۇرىدىغانلىقىڭىزنى جەزملەشتۈرۈشىڭىزگە ياردەم بېرىدۇ، شۇنداق بولغاندا ئۇلارنى ئۆيدىكى يېمەك-ئىچمەك ئادىتىڭىزگە سىڭدۈرەلەيسىز» دېدى.
ئەگەر ئۆسۈملۈك تۈرىدىكى يېمەك-ئىچمەك بىلەن يېتەرلىك ئوزۇقلۇققا ئېرىشەلمەسلىكتىن ئەنسىرىسىڭىز، يېمەكلىك تولۇقلىمىلىرى ئوزۇقلۇق يېتىشمەسلىكنىڭ ئالدىنى ئېلىشى مۇمكىن. زېنكېرنىڭ ئېيتىشىچە، ۋىتامىن B12 ۋە ۋىتامىن D ئويلىنىشقا تېگىشلىك ئىككى تۈر بولۇپ، بولۇپمۇ پۈتۈنلەي ئۆسۈملۈك تۈرىدىكى يېمەكلىكلەرنىلا يەيدىغان بولسىڭىز تېخىمۇ مۇھىم.
زېنكېر يەنە كالتسىي، تۆمۈر ۋە سىنك ماددىسىنى يېتەرلىك قوبۇل قىلىشقا تېخىمۇ بەكرەك دىققەت قىلىش كېرەكلىكىنى ئەسكەرتتى.
ئۇ «پۈتۈن ئۆسۈملۈك يېمەكلىكلىرىگە ئەھمىيەت بېرىڭ ۋە زىيادە پىششىقلاپ ئىشلەنگەن يېمەكلىكلەرنى چەكلەڭ. گۆشنىڭ ئورنىنى باسىدىغان پىششىقلاپ ئىشلەنگەن ئۆسۈملۈك يېمەكلىكلىرى پايدىلىق بولۇشى مۇمكىن، ئەمما زىيادە كۆپ ئىستېمال قىلىنغاندا ساغلام بولمىغان يېمەك-ئىچمەك ئادىتىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ» دېدى.
ئاخىرىدا، زېنكېر ئەگەر قوشۇمچە ياردەمگە ئېھتىياجلىق بولسىڭىز، بىر ئوزۇقلۇقشۇناس بىلەن مەسلىھەتلىشىشنى تەۋسىيە قىلدى.
«ئوزۇقلۇقشۇناسلار ساغلاملىق نىشانلىرىڭىزنى قوللىشىڭىزغا، ئوزۇقلۇق ئېھتىياجىڭىزنى قاندۇرۇشىڭىزغا ۋە تائاملىنىش ئەندىزىڭىزدىن سىجىل ئۇسۇلدا ھۇزۇرلىنىشىڭىزغا ياردەم بېرەلەيدۇ» دېدى ئۇ.
مەيلى ئۆزىڭىز تۇرۇشلۇق مەھەللىدە بولسۇن ياكى توردا بولسۇن، بىر قوللاش گۇرۇپپىسىنى تېپىشمۇ پايدىلىق بولۇشى مۇمكىن.
«تېخىمۇ كۆپ ئۆسۈملۈك ئاساس قىلىنغان تائاملىنىش ئەندىزىسىنى تاللىغان باشقا كىشىلەر بىلەن ئالاقە قىلىش بۇ جەرياننى تېخىمۇ ئاسان ۋە تېخىمۇ ھۇزۇرلۇق قىلىشقا ياردەم بېرىدۇ» دېدى زېنكېر. بۇ كىشىلەر يەنە تاماق رېتسىپلىرى شۇنداقلا مەھسۇلاتلار ۋە رېستورانلار ھەققىدىكى تەكلىپلەر بىلەن ياردەم قىلالايدۇ.
مەنبە: Healthline | Fri, 22 May 2026 08:40